مفصل (Joint)

توسط admin, اردیبهشت ۲۶, ۱۳۹۷

مفصل

ساختمان مفصل و انواع آن

محل اتصال استخوان ها به یکدیگر را مفصل گویند. سه نوع مفصل در بدن انسان وجود دارد:
۱- مفصل متحرک (Diarthrosis): مفصل هایی هستند که به علت ساختمان خاصی که دارند در دامنه وسیعی حرکت می کنند نظیر مفصل ران، مفصل مچ پا، مفصل حرکت آرنج و غیره. در این نوع مفصل ها در فضای مفصلی بین دو استخوان هیچ گونه بافتی وجود ندارد که سبب محدودیت حرکات آن شود.
ساختمان این مفصل ها کامل و شامل قسمت های زیر است:
– غضروف مفصلی که انتهای استخوان ها را پوشانده است.
– کپسول مفصلی که انتهای استخوان ها را مثل غلافی در بر می گیرد.
– این کپسول در بعضی قسمت ها به وسیله رباط های مفصلی تقویت می شود. علاوه بر آن گاه رباط های دیگری دو استخوان را به هم مربوط می سازد مثل رباط متقاطع زانو (Cruciate Ligament).
– سطح درونی کپسول با لایه ای از غضای زلال ( پرده سینوویال) پوشیده شده است که ماده لزجی از خود ترشح می کند و علاوه بر تسهیل حرکات مفصل، تغذیه غضروف مفصلی را نیز تأمین می کند.
– در بعضی مفصلها مانند مفصل زانو علاوه بر تشکیلات فوق صفحه های غضروفی به نام منیسک (Meniscus) بین دو استخوان قرار دارند. اشکال گوناگون مفاصل متحرک عبارتند از:
الف) مفصل کروی (دورانی) (Ball and Socket): قسمتی از یک استخوان در داخل حفره استخوان دیگر حرکت می کند، نظیر مفصل ران و مفصل شانه. دامنه حرکات در این نوع مفصل که انتهای یکی از استخوان ها به صورت کره ای است از سایر مفصل ها بیشتر است و غالباً از همه طرف انجام می گیرد.
ب) مفصل لولایی (Hinge Joint): لولایی شکل است و انتهای قرقره ای شکل یک استخوان در حفره استخوان دیگر قرار می گیرد نظیر مفصل زانو، آرنج، مچ پا و غیره. این مفصل ها حرکات جانبی ندارند و فقط خم و راست می شوند.
ج) مفصل مداری (محوری) (Pivot): در این مفصل انتهای قوسی شکل یک استخوان حول محور استخوان دیگر می چرخد و حرکات این نوع مفصل ها تنها چرخشی است نظیر مفصل بین رادیو و اولنا و مفصل بین زایده دندانی (Odontoid) دومین مهره گردنی با اطلس.
د) مفصل لقمه ای (Condyloid یا Ellipsoidal): در این نوع مفصل انتهای برجسته یکی از استخوان ها که بیضی شکل است در حفره استخوان دیگر که آن هم بیضی شکل است قرار می گیرد مثل مچ دست (بین انتهای پایینی استخوان رادیوس و ردیف اول استخوان های مچ دست). این مفصل ها تقریباً کلیه حرکات به استثنای حرکات چرخشی را انجام می دهند.
هـ) مفصل لغزنده (Sliding Joint) در این نوع مفصل، سطوح مفصلی تقریباً مسطح است یا دارای تحدب و تقعر اندکی است و حرکات آن که به وسیله رباط های مفصلی محدود شده است به صورت لغزشی است. مثل مفصل بین استخوان های مچ دست و مچ پا و مفصل خاجی خاصره ای.
و) مفصل زینی شکل (Saddle Joint)در این نوع مفصل که در حقیقت یک نوع مفصل لقمه است انتهای زینی شکل یک استخوان در حفره استخوان دیگر که انحنای آن عکس انحنای زینی شکل است قرار می گیرد. دامنه حرکت این نوع مفصل هم نظیر مفصل لقمه ای نسبتاً زیاد است مثل مفصل اولین استخوان کف دست و استخوان ذوزنقه ای شکل (Trapezium) مچ دست.
۲٫ مفصل نیمه متحرک (Amphiarthrosis): این مفصل ها حرکت مختصری دارند و در آن ها یا انتهای استخوان به وسیله ی یک صفحه غضروفی به هم وصل شده است، مثل مفصل بین دو جسم مهره ای یا با یک رباط بین استخوانی مثل ارتباط بین انتهاهای پایینی استخوان درشت نی و نازک نی به هم مربوطند.
۳٫ مفصل بی حرکت (Synarthrosis): دو انتهای استخوان ها در این نوع مفصل ها به وسیله بافت لیفی و یا غضروف طوری در هم رفته و به هم چسبیده اند که هیچ گونه حرکتی بین استخوان ها وجود ندارد مثل مفصل بین استخوان های جمجمه.

منبع: کتاب درسنامه ارتوپدی و شکستگی ها


به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است

دیدگاه شما چیست؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *